Müfredat
12 tema, 224 ders
Dersler birbirinden bağımsız okunabilir; her biri başka derslere bağlanır. Sırayla okumak istersen "Baştan başla" ile başla; her dersin altındaki "Sonraki" bağlantısı seni okuma yolunda ilerletir.
Tema 1
İstanbul'un Zihinsel Haritası
İstanbul hakkında öğrenilecek bütün bilgilerin üzerine yerleşeceği temel zihinsel haritayı kurmak. Bu tema bittiğinde İstanbul'un ana coğrafi parçalarını ve ilçelerin kabaca nerede bulunduğunu zihninde canlandırabilmelisin.
İstanbul'u Haritada Konumlandırmak · 4 ders
- D1.B01.M01 İstanbul Türkiye'nin neresinde? İstanbul'un Marmara Bölgesi, Türkiye, Balkanlar, Karadeniz ve Doğu Akdeniz arasındaki yeri; komşu iller, iki büyük eksen ve ölçek değiştirerek konum tarif etme. Yakında Okundu
- D1.B01.M02 Avrupa ve Anadolu yakaları ne demektir? Kıtaların coğrafi ayrımı ile gündelik ‘yaka’ kavramının ilişkisi; yakanın idarî birim olmayışı, ‘karşı’nın göreliliği, Rumeli ve Anadolu adları ve sınır durumları. Yakında Okundu
- D1.B01.M03 İstanbul'un kuzeyi, güneyi, doğusu ve batısı Şehri yönlerle düşünmek: dört çıpa, Boğaz'ın ve Haliç'in gerçek doğrultusu, ilin uç noktaları ve bir yeri yönlerle tarif etme yöntemi. Yakında Okundu
- D1.B01.M04 İstanbul ne kadar büyük? İl sınırı, kentleşmiş alan, merkez şehir ve metropoliten alan kavramlarını her biri için en az bir sayı ve haritayla birbirinden ayırmak. Yakında Okundu
İstanbul'un Ana Coğrafi İşaretleri · 4 ders
- D1.B02.M01 İstanbul Boğazı Karadeniz ile Marmara'yı bağlayan, şehri iki yakaya ayırıp yeniden birleştiren su koridorunun haritadaki yeri ve şehirdeki rolü. Yakında Okundu
- D1.B02.M02 Haliç Haliç'in haritadaki yeri, doğal liman oluşu, liman–sanayi–dönüşüm dönemleri ve köprü sırası; her katmanın ayrıntısı sahibi olan derse bağlanır. Yakında Okundu
- D1.B02.M03 Tarihî Yarımada Tarihî Yarımada'nın sınırları, ölçeği ve ‘neden burada’ sorusu: liman, boğaz ağzı, savunma ve topoğrafyanın birleşimi; katmanlar sahip derslere bağlanır. Yakında Okundu
- D1.B02.M04 Marmara, Karadeniz ve Adalar İstanbul'u çevreleyen iki denizin ve Adalar'ın büyük çerçevesi: ölçekler, iki kıyının karşıtlığı ve nedenleri, Adalar'ın haritadaki yeri. Yakında Okundu
39 İlçeyi Zihinde Yerleştirmek · 4 ders
- D1.B03.M01 Avrupa Yakası'nın ana bölümleri Avrupa Yakası'nın 25 ilçesini İlçe Atlası'nın kuşaklarıyla yerleştirmek: tarihî merkez, Haliç ve iç batı, güneybatı, batı metropoliten, dış çeper ve kuzey. Yakında Okundu
- D1.B03.M02 Anadolu Yakası'nın ana bölümleri Anadolu Yakası'nın 14 ilçesini İlçe Atlası'nın kuşaklarıyla yerleştirmek: Üsküdar–Kadıköy merkezi, iç kuşak, Marmara kıyısı ve Adalar, kuzey ormanları. Yakında Okundu
- D1.B03.M03 İlçelerin komşuluk ağı İlçe sınırlarını ezberlemek yerine ilçeleri komşuları, kıyıları ve onları kesen yollar üzerinden birbirine göre konumlandırmak. Yakında Okundu
- D1.B03.M04 İlçe, semt ve mahalle neden aynı şey değildir? Gündelik İstanbul diliyle idarî coğrafya arasındaki fark: ilçe ve mahallenin resmî sınırı varken semtin olmaması ve aynı adın farklı kademelerde kullanılması. Yakında Okundu
İstanbul Haritasını Okumak · 3 ders
- D1.B04.M01 İdarî harita nasıl okunur? İlçe ve mahalle sınırlarını haritada okumak: lejant ve ölçek, sınırların doğal ve yapay unsurlarla ilişkisi ve hangi haritanın hangi sınırı gösterdiği. Yakında Okundu
- D1.B04.M02 Topoğrafya ve uydu görüntüsü nasıl okunur? Eş yükselti eğrileri, kabartma ve uydu görüntüsünden tepe, vadi, orman, kıyı ve yapılaşma biçimini okumak; gece ışıkları ve zaman serileriyle değişimi görmek. Yakında Okundu
- D1.B04.M03 Tarihî harita ile bugünkü İstanbul'u karşılaştırmak Şehrin zaman içindeki büyümesini tarihî haritalar üzerinden okumak: harita türleri, sabit referans noktaları, çakıştırma ve kıyı çizgisindeki değişimleri yakalamak. Yakında Okundu
Adlarla İstanbul · 2 ders
- D1.B05.M01 İstanbul'un adları: Byzantion'dan İstanbul'a Byzantion'dan İstanbul'a şehrin adları: her adın dönemi, kullanan topluluğu ve kanıt düzeyi; ‘İstanbul’ adının kökeni ve popüler anlatıların sınanması. Yakında Okundu
- D1.B05.M02 Semt adları şehir hakkında ne söyler? Semt ve yer adlarını ad aileleriyle okumak: sur kapıları, kapanlar, iskeleler, köy, kişi ve işlev adları; belgelenmiş köken, dilbilimsel açıklama ve halk etimolojisi ayrımı. Yakında Okundu
Tema 2
Doğal İstanbul
İstanbul'u üzerine binalar ve yollar yerleştirilmiş boş bir yüzey olarak değil; kendine ait jeolojisi, topoğrafyası, suları, iklimi ve ekosistemleri bulunan doğal bir coğrafya olarak öğrenmek.
İstanbul'un Jeolojik ve Coğrafi Temeli · 4 ders
- D2.B01.M01 İstanbul'un jeolojik zemini Şehrin temel kayaçları ve yaşları, doğudan batıya değişen zemin çeşitliliği ve İstanbul arazisinin oluşumunun genel çerçevesi. Yakında Okundu
- D2.B01.M02 İstanbul Boğazı nasıl oluştu? Boğaz'ın oluşumuna ilişkin bilimsel açıklamalar: eski vadi, tektonik etkiler ve deniz seviyesi değişimleri; ‘Karadeniz tufanı’ gibi popüler anlatıların kanıt düzeyi. Yakında Okundu
- D2.B01.M03 İstanbul neden düz bir şehir değildir? İstanbul'un platolar, sırtlar ve vadilerden oluşan topoğrafik yapısı: aşınım yüzeyleri, akarsuların kazdığı vadiler ve yükseltinin dağılımı. Yakında Okundu
- D2.B01.M04 Jeoloji yerleşimi nasıl etkiler? Zemin, eğim, kıyı ve vadinin yapılaşmayla ilişkisi: heyelan, dere yatağı, kaya ve dolgu zemin; deprem dışındaki jeoloji–yerleşim bağları. Yakında Okundu
Tepeler, Sırtlar ve Vadiler · 3 ders
- D2.B02.M01 Yedi tepe: ne kadarı coğrafya, ne kadarı gelenek? ‘Yedi tepeli İstanbul’ ifadesinin Tarihî Yarımada'daki coğrafi karşılığı, Roma'ya öykünen geleneği ve metropolün çok daha geniş topoğrafyasından ayrılması. Yakında Okundu
- D2.B02.M03 İstanbul'un büyük sırtları ve vadileri Metropolün genel topoğrafyasını zihinsel haritaya eklemek: ana sırtlar, Karadeniz ile Marmara arasındaki su bölümü çizgisi ve büyük vadiler. Yakında Okundu
- D2.B02.M04 Vadiler yolları ve mahalleleri nasıl belirledi? Doğal arazi biçiminin ulaşım ve yerleşim üzerindeki etkisi: sırt yolları, vadi yolları, yokuşlar ve merdivenler, vadi tabanında ve yamaçta kurulan mahalleler. Yakında Okundu
Denizler, Göller, Dereler ve Kıyılar · 5 ders
- D2.B03.M01 İstanbul Boğazı'nın su sistemi ve akıntıları Karadeniz–Marmara bağlantısının fiziksel yapısı: tuzluluk farkı, iki katmanlı akıntı, Marmara'nın katmanlı suyu ve akıntının gemicilik ile kıyı yaşamına etkisi. Yakında Okundu
- D2.B03.M02 Haliç doğal olarak nedir? Haliç'in doğal oluşumu: denizin bastığı eski bir dere vadisi, onu besleyen Alibey ve Kağıthane dereleri, ölçüleri, su dolaşımı ve doğal liman oluşunun fiziksel nedenleri. Yakında Okundu
- D2.B03.M03 Büyükçekmece, Küçükçekmece ve Terkos İstanbul'un göl ve lagün sistemleri: Küçükçekmece, Büyükçekmece ve Terkos göllerinin oluşumu, kıyı kordonları, doğal özellikleri ve ekosistemleri. Yakında Okundu
- D2.B03.M04 İstanbul'un kaybolan ve yaşayan dereleri İstanbul derelerinin vadileri ve doğal akışı; şehir büyürken üstü kapatılan, kanala alınan ya da kaybolan dereler ve hâlâ açıkta akan dere parçaları. Yakında Okundu
- D2.B03.M05 İstanbul'un doğal kıyı tipleri İstanbul'un doğal kıyı tipleri: Karadeniz'in kumsal ve falezleri, Boğaz'ın dik kıyıları, Marmara'nın koyları ve lagün kıyıları; doğal kıyının nerede kaldığı. Yakında Okundu
İklim, Rüzgâr, Orman ve Ekoloji · 5 ders
- D2.B04.M01 İstanbul'un iklimi Akdeniz, Karadeniz ve karasal etkilerin kesiştiği geçiş iklimi: sıcaklık ve yağışın yıl içindeki seyri, denizlerin etkisi ve şehir içindeki iklim farkları. Yakında Okundu
- D2.B04.M02 Poyraz, lodos ve İstanbul İstanbul'un hâkim rüzgârları: kuzeydoğudan esen poyraz ile güneybatıdan esen lodos; nedenleri ve havaya, denize, vapur seferlerine ve gündelik yaşama etkileri. Yakında Okundu
- D2.B04.M03 İstanbul'da neden bazı yıllar çok kar yağar? Kar, sis, fırtına ve diğer aşırı hava olaylarının coğrafi nedenleri: Karadeniz etkili kar, Boğaz sisi, fırtınalar ve bunların şehir hayatına etkileri. Yakında Okundu
- D2.B04.M04 İstanbul'un ormanları ve doğal bitki örtüsü Kuzey ormanları, Belgrad Ormanı ve İstanbul'un doğal bitki örtüsü: orman tipleri, dağılımı, şehrin suyu ve iklimiyle bağı ve güneydeki farklı bitki örtüsü. Yakında Okundu
- D2.B04.M05 İstanbul'un doğal yaşamı Kuş göç yolları, kıyı ve deniz ekosistemleri, ormanlar ve kent içindeki biyolojik çeşitlilik: Boğaz'ın göç koridoru oluşu ve şehirle birlikte yaşayan türler. Yakında Okundu
Tema 3
İstanbul'un Tarihsel Gelişimi
İstanbul'un bugünkü biçiminin tek bir dönemin ürünü olmadığını; kent öncesi yerleşimlerden Byzantion'a, Roma ve Bizans başkentinden Osmanlı İstanbul'una, 19. yüzyıl modernleşmesinden Cumhuriyet'in metropolüne uzanan katmanların üst üste birikmesiyle oluştuğunu görmek. Her dönemde şehrin fiziksel ve toplumsal yapısında neyin, neden değiştiğini ve bunun izlerinin bugünkü haritada nerede okunduğunu öğrenmek.
Byzantion'dan Konstantinopolis'e · 4 ders
- D3.B01.M01 Kent öncesi İstanbul: Yarımburgaz, Fikirtepe, Yenikapı Yarımburgaz Mağarası, Fikirtepe ve Yenikapı'nın Neolitik katmanıyla kent kurulmadan önceki insan izleri; yerleşim tarihi ile kent tarihi arasındaki fark. Yakında Okundu
- D3.B01.M02 Byzantion Megara kolonisi Byzantion'un Sarayburnu'ndaki akropolü, limanları, ekonomisi ve çevresi; kuruluş anlatısından Septimius Severus kuşatmasına antik kent. Yakında Okundu
- D3.B01.M03 Konstantin'in başkent kararı Konstantin'in 324'te Byzantion'u seçip 330'da yeni başkent olarak açması: imparatorluğun doğuya kayan ağırlığı, Boğaz'ın stratejik değeri ve kentin ölçek sıçraması. Yakında Okundu
- D3.B01.M04 Yeni başkent nasıl büyüdü? 4.–5. yüzyılda yeni başkentin büyüme düzeni: Konstantin suru, Mese ve forumlar, Hipodrom ve Büyük Saray; Mese'den bugünkü Divanyolu'na uzanan aks. Yakında Okundu
Bizans Konstantinopolis'i · 5 ders
- D3.B02.M01 Theodosius Surları ve şehir sınırı 413'te tamamlanan Theodosius Kara Surları'nın hattı, katmanlı savunma düzeni, kapıları ve kuşatmaları; surun bin yılı aşkın süre şehir sınırını nasıl belirlediği. Yakında Okundu
- D3.B02.M02 Bizans'ın limanları ve kıyı altyapısı: Yenikapı'dan Haliç'e Haliç'ten Marmara'ya Bizans liman ağı; Theodosius Limanı'nın dolması, 2004'te başlayan Yenikapı kazıları ve batıkların şehrin deniz hayatına dair anlattıkları. Yakında Okundu
- D3.B02.M03 Konstantinopolis'in mahalleleri ve merkezleri On dört bölgeli Konstantinopolis'in forumları, çarşıları ve manastırları, Haliç kıyısındaki İtalyan tüccar mahalleleri ve sarayın Blakhernai'ye kaymasıyla değişen merkezler. Yakında Okundu
- D3.B02.M04 1204'ten 1453'e 1204 yağması ve Latin İmparatorluğu, 1261'de Bizans'ın dönüşü, Haliç'in karşısında Ceneviz Galatası'nın yükselişi ve nüfusu azalmış, dağınık geç Bizans kenti. Yakında Okundu
- D3.B02.M05 1453: Bir kuşatmanın coğrafyası Rumeli Hisarı ile Boğaz'ın denetimi, Kara Surları'na karşı topçu, Haliç zinciri ve gemilerin karadan Haliç'e indirilmesi: 1453 kuşatmasını harita üzerinde okumak. Yakında Okundu
Osmanlı İstanbul'u · 4 ders
- D3.B03.M01 1453'ten sonra şehir nasıl yeniden kuruldu? Fetihten sonra sürgünle iskân, Eski Saray, Topkapı Sarayı, Bedesten ve Fatih Külliyesi gibi ilk merkezler, Eyüp ve Galata ile Osmanlı başkentinin ilk yarım yüzyılı. Yakında Okundu
- D3.B03.M02 Külliye ve vakıf üzerinden şehir kurmak Osmanlı şehirleşmesinin motoru külliye ve vakıf: cami, medrese, imaret ve hamamdan oluşan yapı toplulukları ve onları dükkân, han ve hamam gelirleriyle yaşatan düzen. Yakında Okundu
- D3.B03.M03 Mahalle, çarşı ve liman Cami çevresinde örgütlenen mahalle, Bedesten ve hanlarla çarşı, Haliç ve Marmara iskeleleri; suriçi, Galata, Üsküdar ve Eyüp'ten oluşan Osmanlı şehrinin gündelik düzeni. Yakında Okundu
- D3.B03.M04 Boğaziçi İstanbul'a nasıl katıldı? Hisarlar ve balıkçı köylerinden saray bahçelerine, mesirelere, yalılara ve sahilsaraylara Boğaziçi'nin yüzyıllar içinde şehrin parçasına dönüşme süreci. Yakında Okundu
19. Yüzyılda Modernleşen İstanbul · 5 ders
- D3.B04.M01 Galata ve Pera'nın yükselişi Galata'nın liman, ticaret ve banka merkezine, Pera'nın elçilikler, oteller, mağazalar ve tiyatrolarla yeni yaşam merkezine dönüşmesi: 19. yüzyıl yükselişinin nedenleri. Yakında Okundu
- D3.B04.M02 Belediye, cadde ve modern şehir hizmetleri Tanzimat döneminde Şehremaneti'nin ve Altıncı Daire-i Belediye'nin kuruluşu, ilk yapı ve yol kuralları ile aydınlatma, temizlik ve itfaiye gibi yeni şehir hizmetleri. Yakında Okundu
- D3.B04.M03 Tramvay, Tünel, demiryolu ve vapur Şirket-i Hayriye vapurları, atlı tramvay, 1875'te açılan Tünel, ilk Haliç köprüleri ve Sirkeci ile Haydarpaşa'dan çıkan demiryollarının şehri kıyılar boyunca büyütmesi. Yakında Okundu
- D3.B04.M04 Limanlar, fabrikalar ve sanayi Haliç ve kıyılardaki ilk devlet fabrikaları, imtiyaz şirketleri ve Galata ile Haydarpaşa rıhtımlarıyla modernleşen liman: İstanbul sanayisinin 19. yüzyıldaki başlangıcı. Yakında Okundu
- D3.B04.M05 Yangınlar şehri nasıl yeniden çizdi? Ahşap şehrin büyük yangınları; 1865 Hocapaşa ve 1870 Pera yangınlarından sonra kâgire geçiş, yol genişletme ve ızgara planlar; yangın izlerini bugünkü haritada okumak. Yakında Okundu
Cumhuriyet'ten Metropole · 7 ders
- D3.B05.M01 Cumhuriyet'in ilk döneminde İstanbul İşgal yıllarından sonra başkentliğini Ankara'ya bırakan İstanbul'un küçülen nüfusu, boşalan kurumları, değişen ekonomisi ve 1923–1950 arasında Türkiye içindeki yeni rolü. Yakında Okundu
- D3.B05.M02 Henri Prost ve modern şehir planlaması 1936'da davet edilen Henri Prost'un planı: Atatürk Bulvarı, Taksim'deki açık alanlar, Tarihî Yarımada siluetinin korunması, Haliç'in sanayiye ayrılması; uygulananlar ve tartışılanlar. Yakında Okundu
- D3.B05.M03 1950'ler: yolların açılması ve büyük yıkımlar 1956–1960 imar hareketleri: Vatan ve Millet caddeleri, Ordu Caddesi ve sahil yolu gibi akslar, istimlak ve yıkımlar; otomobil merkezli şehrin başlangıcı ve tartışmalı mirası. Yakında Okundu
- D3.B05.M04 Göç, sanayileşme ve metropolün doğuşu 1950–1980 arasında göç, sanayileşme ve karayollarının birleşmesiyle İstanbul'un kompakt şehirden çeperlere yayılan bir metropole dönüşmesinin kronolojisi. Yakında Okundu
- D3.B05.M06 Boğaz köprüleri sonrası yeni İstanbul 1973 ve 1988'de açılan köprülerle iki yakanın gelişim biçiminin değişmesi: Anadolu Yakası'nın hızlı büyümesi, TEM boyunca kuzeye yayılma ve 2016 sonrası kuzey etkisi. Yakında Okundu
- D3.B05.M07 1980'lerden sonra İstanbul 1980 sonrası dışa açılma ve küreselleşmeyle İstanbul'un kronolojisi: büyük kent operasyonları, plazalar, otoyollar, alışveriş merkezleri ve hizmet ekonomisine geçiş. Yakında Okundu
- D3.B05.M08 2000'lerden günümüze metropoliten genişleme 2000'den bugüne İstanbul'un kronolojisi: raylı sistem ve Marmaray, Boğaz altı tüneller, üçüncü köprü, kuzey otoyolu ve yeni havalimanı, kentsel dönüşüm ve kuzeye genişleme. Yakında Okundu
Tema 4
İdarî İstanbul
İstanbul'u yalnız coğrafi değil idarî bir yapı olarak da görmek: il ve ilçe sınırlarının, belediyelerin ve planlama yetkilerinin tarih içinde nasıl oluştuğunu ve bugün şehirde kimin neyi yönettiğini anlamak.
İstanbul'un İdarî Birimleri · 3 ders
- D4.B01.M01 İl nedir, ilçe nedir? Türkiye'nin mülki idare düzeninde il ve ilçenin ne olduğu, vali ve kaymakamın rolü, belediyeden farkı ve İstanbul'un 39 ilçeli bir il olarak bu düzene nasıl oturduğu. Yakında Okundu
- D4.B01.M02 Büyükşehir belediyesi ile ilçe belediyesi arasındaki fark İstanbul'daki iki kademeli belediye düzeni: İBB ile 39 ilçe belediyesinin seçimi, meclisleri ve kent bütünü ile yakın çevre arasındaki görev paylaşımının mantığı. Yakında Okundu
- D4.B01.M03 Mahalle, muhtarlık ve semt: resmî birim, gündelik ad Mahallenin yasal tanımı ve kuruluşu, muhtarlığın görevleri, resmî adres sistemi ve semtin resmî sınırı olmayan gündelik bir ad olarak kalmasının sonuçları. Yakında Okundu
İlçeler Nasıl Oluştu? · 4 ders
- D4.B02.M01 İstanbul'un tarihsel idarî bölünmeleri Modern ilçelerden önce şehrin nasıl yönetildiği: suriçindeki İstanbul kadılığı, Eyüp, Galata ve Üsküdar'dan oluşan Bilâd-ı Selâse ve 19. yüzyılda belediye dairelerine geçiş. Yakında Okundu
- D4.B02.M02 Cumhuriyet'in eski ilçeleri Cumhuriyet'in ilk on yıllarında İstanbul ilinin yeniden çizilen sınırı, kentsel ve kırsal ilçeleri, kazadan ilçeye geçiş ve bu ilk haritanın bugünkü ilçe düzenine bıraktığı çekirdek. Yakında Okundu
- D4.B02.M03 Metropol büyürken yeni ilçeler neden kuruldu? 1950'lerden 1990'lara göç ve nüfus artışıyla büyüyen çeperde yeni ilçelerin kurulması: gerekçeler, kuruluş dalgaları ve bölünmenin hizmet ve temsil açısından sonuçları. Yakında Okundu
- D4.B02.M04 39 ilçeli bugünkü İstanbul nasıl oluştu? 5747 sayılı Kanun'la (2008) kurulan sekiz yeni ilçe, Eminönü'nün Fatih'e katılması, belde belediyelerinin kaldırılması ve bugünkü 39 ilçeli yapının oluşumu. Yakında Okundu
Büyükşehir Yönetiminin Gelişimi · 3 ders
- D4.B03.M01 İstanbul Büyükşehir Belediyesi nasıl ortaya çıktı? Şehremaneti'nin 1930'da İstanbul Belediyesi'ne dönüşmesinden 1984'teki büyükşehir modeline ve 2004'teki 5216 sayılı Kanun'a metropoliten yönetim ihtiyacının gelişimi. Yakında Okundu
- D4.B03.M02 Büyükşehir sınırı neden değişti? Belediye sınırının il sınırından ayrı olduğu dönemden 2004'te il sınırına eşitlenmesine: şehrin büyümesi, kırsal alanın büyükşehre katılması ve köylerin mahalleye dönüşmesi. Yakında Okundu
- D4.B03.M03 İstanbul'da kim neyi yönetiyor? Belediyeler, valilik ve kaymakamlıklar, bakanlıkların taşra kuruluşları, belediye şirketleri ve öteki kamu kurumları arasında İstanbul'daki görev ve yetki coğrafyasının genel haritası. Yakında Okundu
Planlama ve Özel Alanlar · 3 ders
- D4.B04.M01 İstanbul planlarında ölçek ne demektir? 1/100.000, 1/5.000 ve 1/1.000 gibi plan ölçeklerinin mantığı: çevre düzeni, nazım imar ve uygulama imar planlarının kademesi ve bir arsanın kaderini hangi planın belirlediği. Yakında Okundu
- D4.B04.M02 Koruma alanları, ormanlar, havzalar ve özel statüler Boğaziçi Kanunu'nun bölgeleri, su havzası koruma alanları, orman ve sit alanları ile kıyı kenar çizgisi: İstanbul'da arazinin hukuki statüsünün yapılaşmayı nasıl sınırladığı. Yakında Okundu
- D4.B04.M03 Askerî alanlar ve diğer büyük kamu arazileri Kamuya açık bilgiler çerçevesinde askerî alanların ve Hazine, demiryolu ve saray arazilerinin şehir gelişimine etkisi ve bu alanların kampüse, kütüphaneye, parka ya da projeye dönüşmesi. Yakında Okundu
Tema 5
İstanbul'un Ulaşım İskeleti
İstanbul'un yollarını ve hatlarını tek tek ezberlemek yerine ana karayolu, raylı sistem, deniz ve hava koridorlarını, Boğaz geçişlerini ve bunların birbirine nasıl bağlandığını anlamak.
Ana Karayolu Aksları · 5 ders
- D5.B01.M01 D100 / E-5 nedir? Avrupa Yakası'nda Silivri'den Anadolu Yakası'nda Tuzla'ya uzanan D-100'ün güzergâhı, oluşumu, E-5 adının kökeni ve şehrin doğu–batı omurgası olarak rolü. Yakında Okundu
- D5.B01.M02 TEM / O-2 Avrupa Yakası'ndan Fatih Sultan Mehmet Köprüsü'yle Anadolu Yakası'na geçen TEM'in güzergâhı, otoyol olarak D-100'den farkı ve iç kuşak ile çeper arasındaki rolü. Yakında Okundu
- D5.B01.M03 Kuzey Marmara Otoyolu / O-7 Yavuz Sultan Selim Köprüsü'yle iki yakayı kuzeyden bağlayan O-7'nin güzergâhı, transit trafiği şehir içinden ayırma amacı, açılış aşamaları ve İstanbul Havalimanı'yla bağlantısı. Yakında Okundu
- D5.B01.M04 İstanbul'un başlıca kuzey–güney bağlantıları D-100, TEM ve Kuzey Marmara Otoyolu'nu birbirine ve kıyıya bağlayan başlıca kuzey–güney aksları, iki yakadaki örnekleri ve ağdaki darboğazlar. Yakında Okundu
- D5.B01.M05 Sahil yolları ve kent içi ana arterler Marmara ve Boğaz kıyısındaki sahil yolları ile Tarihî Yarımada ve iki yakadaki başlıca kent içi arterlerin ulaşım ağındaki işlevi ve yol hiyerarşisindeki yeri. Yakında Okundu
Boğaz Geçişleri · 4 ders
- D5.B02.M01 Birinci Boğaz Köprüsü Bugünkü 15 Temmuz Şehitler Köprüsü'nün yapılma ihtiyacı, Ortaköy ile Beylerbeyi arasındaki yer seçimi, 1973'teki açılışı ve iki yakanın karayolu ağındaki yeri. Yakında Okundu
- D5.B02.M02 Fatih Sultan Mehmet Köprüsü 1988'de açılan ikinci köprünün Rumeli Hisarı ile Anadolu Hisarı yakınındaki yer seçimi, TEM'in parçası olarak neyi bağladığı ve iki yaka arasındaki yükü nasıl paylaştığı. Yakında Okundu
- D5.B02.M03 Yavuz Sultan Selim Köprüsü 2016'da açılan kuzey geçişin Garipçe–Poyrazköy arasındaki yeri, karayolu ile demiryolunu birlikte taşıyacak biçimde tasarlanması, işletme modeli ve yer seçimi tartışması. Yakında Okundu
- D5.B02.M04 Boğaz'ın altından geçmek: iki tünel, iki teknik Marmaray'ın deniz tabanına indirilen batırma tüp geçidi ile Avrasya Tüneli'nin kazılarak açılan çift katlı karayolu tünelinin güzergâh, teknik ve deprem tasarımı açısından karşılaştırması. Yakında Okundu
Raylı İstanbul · 3 ders
- D5.B03.M02 Raylı İstanbul: banliyöden metroya Banliyö hatlarından ve kaldırılan tramvaylardan bugünkü metro ağına raylı sistemin gelişimi: dönemleri, hat ağının büyümesi ve ağın bugünkü coğrafyası. Yakında Okundu
- D5.B03.M03 Marmaray'ın İstanbul içindeki rolü Halkalı–Gebze arasındaki 76,6 km'lik Marmaray'ın eski banliyö güzergâhlarını Boğaz geçişiyle birleştirmesi, aktarma noktaları ve şehir içi yolculuklardaki rolü. Yakında Okundu
- D5.B03.M04 Metro, tramvay, füniküler ve teleferik arasındaki fark Metro, hafif metro, tramvay, füniküler ve teleferiğin teknik farkları, kapasiteleri ve İstanbul'un engebeli topoğrafyasında hangi sistemin neden seçildiği. Yakında Okundu
Deniz, Hava ve Şehirlerarası Ulaşım · 3 ders
- D5.B04.M01 İstanbul'da vapur neden hâlâ önemlidir? Şehir içi deniz ulaşımının hatları ve iskeleleri, vapur, deniz otobüsü ve araba vapurunun farkı ve Boğaz ile Marmara'nın trafiğe takılmayan bir ulaşım koridoru olarak rolü. Yakında Okundu
- D5.B04.M02 Limanlar, otogarlar ve lojistik İstanbul'u Türkiye'ye ve dünyaya bağlayan yük ve yolcu limanları, otogarlar ve şehirlerarası tren kapıları: konumları, şehir merkezinden çepere kaymaları ve lojistik zincirdeki yerleri. Yakında Okundu
- D5.B04.M03 İstanbul'un havaalanları Yeşilköy'deki Atatürk Havalimanı'ndan Sabiha Gökçen'e ve kuzeydeki İstanbul Havalimanı'na: havalimanlarının yer seçimi, şehirle bağlantıları ve çevrelerinde yarattıkları dönüşüm. Yakında Okundu
Ulaşım Sistemini Anlamak · 3 ders
- D5.B05.M01 İstanbul neden trafik üretir? Nüfus, iş ve konut alanlarının ayrışması, Boğaz geçişlerinin yarattığı darboğaz, yol kapasitesi ve seyahat talebi arasındaki ilişki üzerinden İstanbul trafiğinin nedenleri. Yakında Okundu
- D5.B05.M02 İstanbul'da ulaşım ağı nasıl birlikte çalışır? Karayolu, raylı sistem, metrobüs, vapur ve yaya bağlantılarının aktarma merkezleri, ortak ödeme sistemi ve koordinasyon kurumlarıyla tek bir ağ gibi çalışması. Yakında Okundu
- D5.B05.M03 Otobüs, metrobüs ve dolmuş: lastik tekerlekli İstanbul İETT ve özel halk otobüsleri, D-100 boyunca uzanan metrobüs, minibüs ve dolmuş: lastik tekerlekli toplu taşımanın ağı, işleyişi ve raylı sisteme göre güçlü ve zayıf yanları. Yakında Okundu
Tema 6
Su, Altyapı ve Enerji
Milyonlarca insanın yaşadığı İstanbul'un gündelik hayatını mümkün kılan görünmez sistemleri (su, atık su, enerji, atık, iletişim ve gıda tedariki) kaynaktan kullanıma kadar izleyerek öğrenmek.
İstanbul'un Su Temini Tarihi · 4 ders
- D6.B01.M01 Antik ve Bizans İstanbul'una su nasıl geliyordu? Trakya'dan gelen uzun su yolları, Bozdoğan Kemeri ve kapalı ile açık sarnıçlarla Bizans başkentinin suyunu nasıl topladığı, taşıdığı ve depoladığı. Yakında Okundu
- D6.B01.M02 Kırkçeşme Su Sistemi Kanuni döneminde Mimar Sinan'ın kurduğu, Belgrad Ormanı'ndaki kaynakları bentler, kemerler ve maksemlerle şehrin çeşmelerine taşıyan Osmanlı su sisteminin işleyişi. Yakında Okundu
- D6.B01.M03 Halkalı ve Taksim su sistemleri Batıdaki Halkalı sularının Tarihî Yarımada'yı, I. Mahmud'un tamamlattığı Taksim sularının Galata, Beyoğlu ve Boğaz köylerini nasıl beslediği ve Taksim Maksemi'nin rolü. Yakında Okundu
- D6.B01.M04 Modern su şebekesine geçiş Vakıf çeşmeleri ve sakalardan borulu ve pompalı şebekeye: Terkos'tan su getiren şirket, Elmalı Bendi, Hamidiye suyu, şirketlerin kamuya geçişi ve İSKİ'nin kuruluşu. Yakında Okundu
İstanbul Bugün Suyunu Nereden Alıyor? · 4 ders
- D6.B02.M01 İstanbul'un barajları ve su havzaları İstanbul'a su veren havzaların ve barajların haritası: kuzeydeki ormanlık havzalar, iki yakadaki başlıca barajlar, il sınırı dışındaki kaynaklar ve havzayı korumanın mantığı. Yakında Okundu
- D6.B02.M02 Avrupa Yakası'nın su sistemi Terkos, Istranca dereleri, Büyükçekmece, Sazlıdere ve Alibey kaynaklarından arıtma tesislerine ve şebekeye uzanan Avrupa Yakası sistemi ve Anadolu'dan aldığı destek. Yakında Okundu
- D6.B02.M03 Anadolu Yakası'nın su sistemi Ömerli, Darlık ve Elmalı barajları, Karadeniz'e akan derelerden su aktaran Yeşilçay sistemi ve Melen suyuyla Anadolu Yakası'nın kaynaktan şebekeye su sistemi. Yakında Okundu
- D6.B02.M05 Uzaktan su getirmek: havzalar arası transfer ve Melen Kendi havzaları yetmeyince suyu uzaktan getirme kararı: Yeşilçay ve Melen sistemleri, Boğaz'ın altındaki su tüneli ve Melen Barajı'nın İstanbul'un su güvenliğindeki yeri. Yakında Okundu
Kanalizasyon ve Atık Su · 3 ders
- D6.B03.M01 İstanbul kanalizasyon sistemi nasıl gelişti? Lağımlardan ve dere yataklarından kolektörlere: atık suyun doğrudan denize verildiği dönemden İSKİ'nin kuruluşuna ve kıyı boyunca kurulan büyük kanalizasyon hatlarına uzanan gelişme. Yakında Okundu
- D6.B03.M02 Atık su nereye gidiyor? Atık suyun kolektörlerle arıtma tesislerine taşınması, ön ve ileri biyolojik arıtma farkı ve arıtılmış suyun Boğaz'ın alt akıntısına verildiği derin deniz deşarjının mantığı. Yakında Okundu
- D6.B03.M03 Haliç ve Marmara neden altyapı meselesidir? Haliç'in atık su ve sanayi yüküyle kirlenmesi; kolektörler, dip çamuru taraması ve Boğaz suyunun aktarılmasıyla ıslahı; Haliç, Boğaz ve Marmara'nın alıcı ortam olarak yeri. Yakında Okundu
Elektrik ve Doğal Gaz · 3 ders
- D6.B04.M01 İstanbul ne zaman elektriklendi? Silahtarağa Santrali'nden tramvaya ve sokak aydınlatmasına elektriğin şehre gelişi, işletmenin yabancı sermayeli şirketten İETT'ye ve TEK'e geçişi, gündelik hayatta yarattığı değişim. Yakında Okundu
- D6.B04.M02 İstanbul'un doğal gaza geçişi Hava gazından ve kömür sobasından doğal gaza: gazhanelerin kapanması, İGDAŞ'ın kuruluşu, şebekenin semt semt yayılması ve kış hava kirliliğinin azalmasıyla ısınmanın dönüşümü. Yakında Okundu
- D6.B04.M03 Ada coğrafyasında altyapı: su, enerji ve ulaşım Adalar'a içme suyunun, elektriğin ve doğal gazın deniz altından ulaştırılması, atık suyun uzaklaştırılması ve 2020'de faytonların yerini elektrikli araçların aldığı ada ulaşımı. Yakında Okundu
Atık ve Dijital Altyapı · 2 ders
- D6.B05.M01 İstanbul çöplerini ne yapıyor? Evsel atığın toplanması, aktarma istasyonları, düzenli depolama sahaları, çöp gazından elektrik, geri dönüşüm ve atık yakma tesisiyle İstanbul'un katı atık zinciri. Yakında Okundu
- D6.B05.M02 Şehrin görünmeyen ağları Elektrik iletim ve dağıtım şebekesi, iletişim ve veri altyapısı, yayın kulesi ve sokakların altındaki boru ve kabloların hangi kurumlarca, nasıl koordine edildiği. Yakında Okundu
Şehri Beslemek · 2 ders
- D6.B06.M01 İstanbul nasıl beslenir? Kapanlardan hallere Osmanlı'da deniz yoluyla gelen hububatın kapanlarda tartılıp narhla satılmasından bugünkü toptancı hallerine, mezbahalara ve tedarik zincirine şehrin beslenme sistemi. Yakında Okundu
- D6.B06.M02 Çarşı, semt pazarı ve bostan: gıdanın gündelik coğrafyası Haftanın günlerine göre dönen semt pazarları, mahalle çarşısı ve gıda esnafı, zincir marketlere uzanan perakende ve Yedikule'den Kuzguncuk'a bostanlarla gıdanın gündelik coğrafyası. Yakında Okundu
Tema 7
Kentleşme ve Şehir Dokusu
İstanbul'daki mahallelerin, konut alanlarının, iş merkezlerinin, sanayi bölgelerinin ve kamusal alanların neden birbirinden çok farklı göründüğünü sokak, parsel, yoğunluk ve yapı tipi üzerinden okuyarak anlamak.
İstanbul'un Şehir Dokusu · 3 ders
- D7.B01.M01 Tarihî Yarımada'nın şehir dokusu Cami çevresinde örgütlenen mahalle, çıkmaz sokaklı organik ağ, külliye ve çarşı düğümleri, ahşap konut parselleri ve yangın sonrası ızgara parçalarıyla Tarihî Yarımada'nın dokusu. Yakında Okundu
- D7.B01.M02 Galata–Pera'nın farklı şehir modeli Surlu Galata ile sur dışında büyüyen Pera'nın dokusu: parsel yapısı, kâgir sıra binalar ve ilk apartmanlar, pasajlar, yokuşlar ve merdivenlerle eğime uyum. Yakında Okundu
- D7.B01.M04 Modern planlı ve plansız mahalleler 20. yüzyılda Levent ve Koşuyolu gibi planlı konut mahalleleriyle hisseli tapu ve sonradan gelen ıslah planlarıyla büyüyen mahallelerin sokak, parsel ve yoğunluk farkları. Yakında Okundu
Konut ve Metropoliten Büyüme · 5 ders
- D7.B02.M01 Gecekondu neden ortaya çıktı? Göç, konut arzı ve arazi düzeninin kesiştiği yerde gecekondunun doğuşu; 775 sayılı Gecekondu Kanunu, imar afları ve gecekondunun zamanla apartmana dönüşmesi. Yakında Okundu
- D7.B02.M02 Apartmanlaşma Pera'daki ilk apartmanlardan 1965 Kat Mülkiyeti Kanunu'na, yapsatçılık ve kat karşılığı modelleriyle İstanbul'un yatay yapıdan yoğun apartman şehrine dönüşmesi. Yakında Okundu
- D7.B02.M03 Toplu konut ve siteler Emlak Kredi Bankası'nın Ataköy konutlarından kooperatiflere, Bahçeşehir uydu kentinden KİPTAŞ ve TOKİ projelerine çeperde topluca üretilen konutların coğrafyası. Yakında Okundu
- D7.B02.M04 Kapalı siteler ve yeni yerleşim bölgeleri 1990'lardan itibaren Göktürk ve Beykoz gibi kuzey çeperde yayılan kapalı siteler, ardından rezidans kuleleri ve karma kullanımlı projelerle değişen konut coğrafyası. Yakında Okundu
- D7.B02.M05 Kentsel dönüşüm: deprem, konut ve mülkiyet 6306 sayılı Kanun'la gelen riskli yapı ve riskli alan kavramları, yerinde ve alan bazlı dönüşüm, hak sahipliği ve kiracılar; destekleyen ve eleştiren gerekçeler, tarihli güncel durum. Yakında Okundu
İş, Sanayi ve Yeni Merkezler · 4 ders
- D7.B03.M01 İstanbul'un sanayisi nerelerde gelişti? Sanayinin Haliç kıyısından kent içi koridorlara, organize sanayi bölgelerine ve il dışına taşınmasının zinciri ve her aşamada boşalan alanların yeni kullanımları. Yakında Okundu
- D7.B03.M02 Levent–Maslak aksı nasıl oluştu? Büyükdere Caddesi boyunca Levent ve Maslak'ta bir iş aksının oluşumu: eski merkezden kuzeye kayış, sanayiden plazalara dönüşüm, bankaların taşınması ve ulaşım bağlantıları. Yakında Okundu
- D7.B03.M03 Anadolu Yakası'nın iş merkezleri Altunizade ve Kavacık'tan Kozyatağı, Ümraniye ve Ataşehir'e otoyol bağlantıları çevresinde oluşan Anadolu Yakası iş merkezleri ve 2023'te açılan İstanbul Finans Merkezi. Yakında Okundu
- D7.B03.M04 Lojistik ve sanayi çeperleri Hadımköy, Esenyurt, Tuzla ve Gebze gibi otoyol ve liman bağlantılı çeperlerde toplanan depo, lojistik ve organize sanayi alanlarıyla İstanbul'un üretim ve dağıtım coğrafyası. Yakında Okundu
Kamusal Alan ve Kıyı · 3 ders
- D7.B04.M01 İstanbul'un meydanları Atmeydanı'ndan iskele meydanlarına ve Taksim'e İstanbul'un meydanları: Osmanlı meydan anlayışı, 19. ve 20. yüzyıl düzenlemeleri, ulaşım düğümü ve toplanma yeri olarak işlevleri. Yakında Okundu
- D7.B04.M02 İstanbul'un parkları ve yeşil alanları Saray bahçelerinden halka açılan parklara, korulardan mezarlık ve hazirelere, Cumhuriyet parklarından millet bahçelerine kent içindeki büyük açık ve yeşil alanların coğrafyası. Yakında Okundu
- D7.B04.M03 Sahil dolguları ve kıyı parkları 1950'lerin sahil yolundan 1980'lerin Kadıköy kıyısına ve 2010'ların Yenikapı ve Maltepe dolgularına denizden kazanılan alanların tarihi ve yol, park, etkinlik alanı olarak kullanımı. Yakında Okundu
Tema 8
Tarihî ve Kültürel İstanbul
Tarihî eserleri birbirinden bağımsız turistik noktalar olarak değil, içinde bulundukları şehir bölgeleriyle birlikte öğrenmek; bir yapının dönemini ve işlevini görünüşünden tanıyabilmek.
Tarihî Yarımada'nın Mirası · 4 ders
- D8.B01.M01 Sultanahmet ve eski imparatorluk merkezi Hipodrom, Büyük Saray, Ayasofya ve Topkapı Sarayı üzerinden Roma, Bizans ve Osmanlı yönetim merkezlerinin aynı alanda nasıl üst üste geldiğini ve bugün nerede görüldüğünü anlatır. Yakında Okundu
- D8.B01.M02 İstanbul'un Yedi Tepesi üzerinde şehir Tarihî Yarımada'nın tepelerini üzerlerindeki anıtlarla eşleştirir; anıt sütunların, selâtin camilerinin ve sarayların sırt üzerine dizilmesiyle oluşan siluetin nasıl okunacağını anlatır. Yakında Okundu
- D8.B01.M03 Kapalıçarşı, Eminönü ve ticaret coğrafyası Bedestenler, hanlar, Kapalıçarşı, Mısır Çarşısı ve Eminönü iskeleleri arasında yokuş boyunca kurulan tarihî ticaret bölgesinin işleyişini ve bugün nasıl tanınacağını anlatır. Yakında Okundu
- D8.B01.M04 Kara Surları ve sur çevresi Kara Surları boyunca bugün görülen kapıları, sur dışı mezarlıkları, Yedikule bostanlarını, restorasyon tartışmalarını ve Dünya Mirası bileşeni olarak sur kuşağını anlatır. Yakında Okundu
Haliç, Galata ve Pera · 3 ders
- D8.B02.M01 Haliç'in tarihî mahalleleri Haliç'in güney kıyısındaki Fener, Balat, Ayvansaray ve Eyüp ile karşı kıyıdaki Hasköy ve Kasımpaşa'yı 'hangi topluluk, hangi dönem, hangi iz' sorusuyla okur. Yakında Okundu
- D8.B02.M02 Galata ve Pera'yı bugün okumak Galata surlarının izlerinden Pera'nın elçiliklerine, bankalarına, pasajlarına ve ibadethanelerine kadar Karaköy–Taksim arasındaki mirası sahada tanımaya odaklanır. Yakında Okundu
- D8.B02.M04 Haliç'in sanayi mirası Haliç'in liman, tersane, sanayi ve dönüşüm evrelerini kıyıdaki yapılar üzerinden anlatır: tersaneler, Feshane, Cibali Tütün Fabrikası, Silahtarağa Santrali ve bugünkü kullanımları. Yakında Okundu
Boğaziçi · 3 ders
- D8.B03.M01 Avrupa Yakası Boğaz köyleri Beşiktaş'tan Sarıyer'e Avrupa kıyısının köylerini kıyı sırasıyla tanıtır; her köyün çekirdeğini, topluluk izini, yazlık elçiliklerini ve bugünkü karakterini anlatır. Yakında Okundu
- D8.B03.M02 Anadolu Yakası Boğaz köyleri Üsküdar'dan Beykoz'a Anadolu kıyısının köylerini kıyı sırasıyla tanıtır; her köyün çekirdeğini, topluluk izini, korularını ve mesire yerlerini, bugünkü karakteriyle anlatır. Yakında Okundu
- D8.B03.M04 Hisarlar, saraylar, yalılar: Boğaziçi peyzajı Hisarları, sahil saraylarını, kasırları ve yalıları sırt, koru ve suyla birlikte tek bir peyzaj olarak okur; Boğaz'ın askerî, siyasi ve konut tarihini bugünkü izleriyle bağlar. Yakında Okundu
Anadolu Yakası'nın Tarihî Merkezleri · 3 ders
- D8.B04.M01 Tarihî Üsküdar: iskele kenti ve Anadolu kapısı Khrysopolis'ten Osmanlı Üsküdar'ına iskele, menzil ve külliye kenti olarak Üsküdar'ın tarihî çekirdeğini ve iskele meydanından sırtlara uzanan bugünkü izlerini anlatır. Yakında Okundu
- D8.B04.M02 Khalkedon'dan Kadıköy'e Megaralıların kurduğu Khalkedon'dan 451 Khalkedon Konsili'ne, Osmanlı köyünden 19. yüzyılın iskele ve çarşı merkezine Kadıköy'ün tarihî çekirdeğini ve bugünkü izlerini anlatır. Yakında Okundu
- D8.B04.M03 Anadolu kıyısındaki tarihî banliyöler Kadıköy'den Pendik ve Tuzla'ya uzanan kıyıda vapur ve demiryoluyla doğan köşk, sayfiye ve banliyö yerleşmelerinin ortak hikâyesini Erenköy, Suadiye, Kartal ve Pendik örnekleriyle anlatır. Yakında Okundu
Adalar ve Çeperdeki Tarihî İstanbul · 3 ders
- D8.B05.M01 Prens Adaları'nın tarihî coğrafyası Bizans döneminin manastır ve sürgün adalarından vapurla ulaşılan 19. yüzyıl sayfiyesine Adaların tarihî coğrafyasını her adanın topluluk, dönem ve iz katmanlarıyla anlatır. Yakında Okundu
- D8.B05.M02 İstanbul'un köyleri ve kırsal mirası Çatalca, Silivri, Şile ve kuzey ormanlarındaki köylerden metropolün içinde kalan eski köy çekirdeklerine İstanbul'un kırsal mirasını; köy dokusunu, yapılarını ve üretim izlerini anlatır. Yakında Okundu
- D8.B05.M03 İstanbul'un endüstri, ulaşım ve altyapı mirası Haliç dışındaki endüstri, ulaşım ve altyapı mirasını tanıtır: Sirkeci ve Haydarpaşa garları, Boğaz ve Marmara kıyısı fabrikaları, su yapıları ve gazhaneler; bugün nerede görüldüklerini anlatır. Yakında Okundu
Yapıları Okumak · 3 ders
- D8.B06.M01 Bir Bizans yapısını nasıl tanırsın? Almaşık duvar, tuğla kubbe, apsis ve narteks gibi işaretlerle bir yapının Bizans döneminden kaldığını tanımayı camiye çevrilen kiliseler üzerinden öğretir. Yakında Okundu
- D8.B06.M02 Mimar Sinan ve selâtin camilerinin silueti Mimar Sinan'ın İstanbul'daki yapılarını ve selâtin camilerinin biçim dilini anlatır: kubbe ve yarım kubbe düzeni, minare ve şerefe sayısı, avlu ve külliye yerleşimi. Yakında Okundu
- D8.B06.M03 18.–20. yüzyıl üslupları: barok, ampir, Levanten apartman, ulusal mimarlık, modernizm Osmanlı barokundan ampire, Levanten apartmandan Birinci Ulusal Mimarlık Akımı'na ve Cumhuriyet modernizmine İstanbul'daki üslupları cephe işaretleri ve örnek yapılarla tanıtır. Yakında Okundu
Tema 9
39 İlçe Atlası
İstanbul'un 39 ilçesini alfabetik bir liste olarak ezberlemek yerine dokuz coğrafi kuşak içinde, birbirine göre konumlarıyla öğrenmek. Her ilçe dersi mümkün olduğunca aynı soruları izler: haritadaki konumu, komşuları ve sınırları; coğrafyası ve topoğrafyası; tarihsel gelişimi ve ilçe olma süreci; önemli mahalle ve semtleri; ana yolları ve toplu ulaşımı; ekonomik karakteri, nüfus ve kentleşme yapısı; tarihî, kültürel ve doğal değerleri; nesiyle tanındığı; İstanbul bütünü içindeki rolü ve uygunsa seçim ve toplumsal coğrafyasının zaman içindeki değişimi.
Tarihî Merkez ve Yakın Çekirdek · 5 ders
- D9.B01.M01 Fatih Kara Surları, Haliç ve Marmara arasındaki Tarihî Yarımada'yı kapsayan; dünya mirası alanlarını, büyük çarşıları, ulaşım düğümlerini ve hâlâ yaşanan mahalleleri aynı suriçinde taşıyan ilçe. Yakında Okundu
- D9.B01.M02 Beyoğlu Pera'yı da içine alan; Boğaz ağzındaki Karaköy ve Tophane'den Haliç kıyısı boyunca Kasımpaşa, Hasköy ve Sütlüce'ye uzanıp liman, tersane, kültür ve konut mahallelerini dik yamaçlarda birleştiren ilçe. Yakında Okundu
- D9.B01.M03 Beşiktaş Dolmabahçe'den Bebek'e Boğaz kıyısındaki saray, köy ve iskeleleri sırttaki Etiler ile Levent'in iş ve konut alanlarına bağlayan; 15 Temmuz Şehitler Köprüsü'nün Avrupa ayağını taşıyan ilçe. Yakında Okundu
- D9.B01.M04 Şişli Taksim'in kuzeyinde Harbiye, Nişantaşı ve Kurtuluş'un erken apartman dokusundan Mecidiyeköy ve Esentepe'nin iş kulelerine uzanan; şehrin en yoğun ulaşım ve iş akslarından biri üzerindeki ilçe. Yakında Okundu
- D9.B01.M05 Kağıthane Haliç'e akan Kağıthane Deresi'nin vadisine yerleşen; Sadabad mesiresinden fabrikalara ve göçle büyüyen yamaç mahallelerine, bugün de iş merkezlerine komşu bir dönüşüm alanına geçen ilçe. Yakında Okundu
Haliç ve İç Batı Kuşağı · 5 ders
- D9.B02.M01 Eyüpsultan Eyüp Sultan Türbesi çevresindeki Haliç kıyısı çekirdeğinden Alibeyköy, Kemerburgaz ve Göktürk'e, oradan kuzey ormanları üzerinden Karadeniz kıyısına uzanan geniş ilçe. Yakında Okundu
- D9.B02.M02 Gaziosmanpaşa 1950'lerde Balkan göçmenlerinin yerleştiği Taşlıtarla'dan büyüyüp 1963'te ilçe olan; sonraki iç göç dalgalarıyla İstanbul'un en yoğun nüfuslu ilçeleri arasına giren iç kesim ilçesi. Yakında Okundu
- D9.B02.M03 Sultangazi 2008'de Gaziosmanpaşa'nın kuzey mahalleleri ile Eyüpsultan ve Esenler'den birer mahallenin birleşmesiyle kurulan; adını Sultançiftliği ve Gazi mahallelerinden alan genç ama kalabalık ilçe. Yakında Okundu
- D9.B02.M04 Bayrampaşa Sağmalcılar adıyla bilinen bostan arazisinden, bugün sanayi siteleri, metro hattı, toptancı hali ve şehirlerarası otogarla çevrili yoğun konut ve ticaret alanlarına dönüşen küçük ilçe. Yakında Okundu
- D9.B02.M05 Esenler Rum köyü Litros'un arazileri üzerinde göçle büyüyen; yoğun konut mahallelerini, Davutpaşa'daki tarihî kışla ve üniversite kampüsünü ve otogara komşu ulaşım bağlantılarını bir araya getiren ilçe. Yakında Okundu
Güneybatı Kuşağı: D-100 ve Marmara Kıyısı · 5 ders
- D9.B03.M01 Güngören D-100'ün kuzeyinde, küçük yüzölçümüne Merter'in tekstil atölyelerini ve toptan ticaretini yoğun konut mahalleleriyle iç içe sığdıran; İstanbul'un en yoğun nüfuslu ilçelerinden biri. Yakında Okundu
- D9.B03.M02 Bahçelievler D-100'ün iki yanında Şirinevler ve Yenibosna gibi metrobüs ve metro durakları çevresinde büyüyen merkezleri, yoğun apartman mahallelerini ve eski havalimanına yakın iş alanlarını birleştiren ilçe. Yakında Okundu
- D9.B03.M03 Bağcılar Tarım arazileri üzerinde göçle büyüyerek İstanbul'un en kalabalık ilçeleri arasına giren; Güneşli'deki medya ve sanayi aksı ile Mahmutbey'in otoyol ve metro düğümü arasında uzanan ilçe. Yakında Okundu
- D9.B03.M04 Zeytinburnu Kara Surları'nın hemen dışında yüzyıllarca debbağhanelere, mezarlıklara ve fabrikalara yer veren; 1950'lerde ilk büyük gecekondu alanlarından birinin oluştuğu, bugün kıyı ve dönüşümle değişen ilçe. Yakında Okundu
- D9.B03.M05 Bakırköy D-100 ile Marmara arasında, demiryolu durakları çevresinde büyüyen Bakırköy, Yeşilköy ve Florya'yı, Ataköy'ün planlı konutlarını ve eski Atatürk Havalimanı arazisini birleştiren kıyı ilçesi. Yakında Okundu
Batı Metropoliten Kuşağı · 6 ders
- D9.B04.M01 Küçükçekmece Küçükçekmece Gölü'nün doğu kıyısında, Halkalı'nın demiryolu kapısından Sefaköy ve Atakent'in yoğun mahallelerine uzanan; Kanal İstanbul güzergâhının güney ucundaki gölü komşularıyla paylaşan ilçe. Yakında Okundu
- D9.B04.M02 Başakşehir 2008'de kurulan; Başakşehir, Bahçeşehir ve Kayabaşı gibi planlı konut projelerini, İkitelli Organize Sanayi Bölgesi'ni ve şehir hastanesi gibi büyük kamu yatırımlarını bir araya getiren ilçe. Yakında Okundu
- D9.B04.M03 Avcılar Küçükçekmece Gölü ile Marmara arasında, üniversite kampüsü ve Ambarlı'nın liman ve enerji tesisleriyle şekillenen; 1999 depreminden bu yana zemin ve yapı tartışmalarında sık anılan ilçe. Yakında Okundu
- D9.B04.M04 Esenyurt 19. yüzyıl çiftlik arazisi ve göçmen köyünden beldeye, 2008'de ilçeye geçip Türkiye'nin en kalabalık ilçesi hâline gelen; yüksek konut blokları ve sanayi alanlarıyla hızla büyüyen ilçe. Yakında Okundu
- D9.B04.M05 Beylikdüzü 2008'de kurulan; Marmara kıyısındaki Gürpınar ve Yakuplu'dan iç kesime kooperatif ve site konutlarıyla hızla yapılaşan, metrobüsün batı ucunu ve organize sanayi bölgesini barındıran ilçe. Yakında Okundu
- D9.B04.M06 Büyükçekmece Büyükçekmece Gölü'nün Marmara'ya yaslandığı kıyıda, Mimar Sinan'ın köprüsünden yazlık sahil semtlerine ve korunan içme suyu havzasına uzanan; metropol ile kırsal arasında bir geçiş ilçesi. Yakında Okundu
Avrupa Yakası'nın Dış Çeperi · 3 ders
- D9.B05.M01 Arnavutköy Köyleri, tarım alanları ve Terkos'a uzanan su havzasıyla geniş bir kırsal alanken İstanbul Havalimanı ve kuzey otoyoluyla hızla dönüşen; adı Boğaz'daki Arnavutköy semtiyle karışan ilçe. Yakında Okundu
- D9.B05.M02 Çatalca İstanbul'un yüzölçümü en büyük ilçesi; tarihî kasabası, Karadeniz kıyısındaki köyleri, tarım alanları, ormanları ve su havzalarıyla şehrin seyrek nüfuslu kırsal yüzünü taşır. Yakında Okundu
- D9.B05.M03 Silivri Marmara kıyısının batı ucunda, antik Selymbria üzerindeki tarihî kasabasını yazlık siteleri, tarım arazileri ve Trakya'ya açılan yollarıyla birleştiren; metropol ile taşra arasında duran kıyı ilçesi. Yakında Okundu
Anadolu Yakası Merkezi · 3 ders
- D9.B06.M01 Üsküdar Tarihî iskele kentinden Kuzguncuk ve Beylerbeyi gibi Boğaz köylerine, Çamlıca tepelerinden Altunizade'nin iş merkezlerine uzanan; Anadolu Yakası'nı vapur, Marmaray ve metroyla şehre bağlayan ilçe. Yakında Okundu
- D9.B06.M02 Kadıköy Anadolu Yakası'nın ana çarşısı, iskelesi ve metro düğümü olan merkezden Bağdat Caddesi boyunca kıyıya paralel semtlere uzanan; Haydarpaşa ve Fikirtepe gibi büyük dönüşüm alanlarını barındıran ilçe. Yakında Okundu
- D9.B06.M03 Ataşehir 2008'de dört ilçeden parçalarla, planlı Ataşehir yerleşimi çevresinde kurulan; İçerenköy ve Kayışdağı gibi eski çekirdekleri yüksek kuleler ve İstanbul Finans Merkezi'yle birleştiren ilçe. Yakında Okundu
Anadolu Yakası İç Kuşağı · 4 ders
- D9.B07.M01 Ümraniye 1970'lerden sonra sanayi ve göçle hızla büyüyen; bugün Dudullu'nun sanayi bölgeleri, otoyol boyundaki iş ve alışveriş merkezleri ve metrosuyla Anadolu Yakası iç kesiminin ağırlığını taşıyan ilçe. Yakında Okundu
- D9.B07.M02 Çekmeköy Alemdağ ormanları ile Ömerli Barajı havzasının eşiğinde; Taşdelen ve Alemdağ gibi eski belde çekirdeklerini metro hattı çevresinde çoğalan site ve konut alanlarıyla birleştiren, 2008'de kurulmuş ilçe. Yakında Okundu
- D9.B07.M03 Sancaktepe 2008'de Ümraniye'ye bağlı Sarıgazi ve Yenidoğan ile Kartal'a bağlı Samandıra beldelerinin birleşmesiyle kurulan; birden çok eski merkezi ve Aydos yamaçlarına yayılan yeni konut alanlarıyla genç ilçe. Yakında Okundu
- D9.B07.M04 Sultanbeyli Otoyol bağlantısının ardından 1985–1990 arasında nüfusu birkaç binden 80 binin üzerine çıkan; önce yapılaşıp sonra planlanan ve 1992'de Kartal'dan ayrılarak ilçe olan iç kesim ilçesi. Yakında Okundu
Anadolu Yakası Marmara Kıyısı ve Adalar · 5 ders
- D9.B08.M01 Maltepe Kadıköy ile Kartal arasında, demiryolu boyunca gelişen kıyı semtlerini, Marmara'daki büyük dolgu alanını ve D-100'ün kuzeyinde yamaçlara tırmanan mahalleleri bir araya getiren ilçe. Yakında Okundu
- D9.B08.M02 Kartal Çimento fabrikası gibi büyük tesislerin bulunduğu eski sanayi kıyısından yeni bir alt merkez planlarına, Yakacık sırtlarından Adalar'a açılan iskelesine uzanan; metro ve Marmaray'ın geçtiği ilçe. Yakında Okundu
- D9.B08.M03 Pendik Kıyıdaki eski banliyö merkezinden Kurtköy'deki Sabiha Gökçen Havalimanı ve teknoparka, oradan kuzeydeki ormanlara uzanan; hızlı tren, Marmaray, feribot ve havalimanının buluştuğu ilçe. Yakında Okundu
- D9.B08.M04 Tuzla Kocaeli sınırında tersaneler bölgesini, deri ve kimya sanayi bölgelerini ve lojistik alanlarını; kıyı semtleri, kuş göçü için önemli bir lagün ve yarış pistiyle bir araya getiren kıyı ilçesi. Yakında Okundu
- D9.B08.M05 Adalar Marmara'da dört büyük ada ile küçük adalardan oluşan; özel otomobilin girmediği, nüfusu mevsimle değişen, şehre yalnız deniz yoluyla bağlanan ve merkezi Büyükada'da olan ilçe. Yakında Okundu
Kuzey: Boğaz'ın Karadeniz Ağzı ve Ormanlar · 3 ders
- D9.B09.M01 Sarıyer Rumeli Hisarı'ndan Karadeniz ağzına Boğaz köylerini, Maslak'ın iş merkezlerini, Belgrad Ormanı'nın su bentlerini ve Kilyos kıyısını birleştiren; iki Boğaz köprüsünün Avrupa ayağını taşıyan ilçe. Yakında Okundu
- D9.B09.M02 Beykoz Anadolu Hisarı'ndan Karadeniz'e Boğaz'ın Anadolu kıyısını izleyen; Paşabahçe'nin fabrika mirasını, Kavacık'ın köprü çevresindeki gelişimini, Polonezköy ve Riva'yı geniş ormanlarla birleştiren ilçe. Yakında Okundu
- D9.B09.M03 Şile Karadeniz kıyısında Kocaeli sınırına uzanan; Şile ve Ağva'nın kıyı kasabalarını, kumsalları, ormanla kaplı iç kesimi, Darlık Barajı havzasını ve köylerini taşıyan, nüfusu yazın kabaran kırsal ilçe. Yakında Okundu
Tema 10
İnsan, Ekonomi ve Siyasi Coğrafya
İstanbul'u yalnız binalar ve yollar üzerinden değil, içinde yaşayan insanların oluşturduğu sosyal, ekonomik ve siyasal bir sistem olarak anlamak; nüfusun, göçün, işin, seçim sonuçlarının ve gündelik hayatın şehirde nasıl dağıldığını tarihli veriyle okumak.
İstanbul'un Nüfusu · 4 ders
- D10.B01.M01 İstanbul'un nüfusu tarih boyunca nasıl büyüdü? Bizans'tan bugüne İstanbul nüfusunun büyüme, çöküş ve patlama evrelerini; tahmin, nüfus sayımı ve adrese dayalı kayıt (ADNKS) verisi arasındaki farkı ve tarihli rakamların nasıl okunacağını anlatır. Yakında Okundu
- D10.B01.M02 İstanbul nüfusu nerelerde yoğunlaşıyor? İlçe ve mahalle ölçeğinde nüfus büyüklüğünü yoğunluktan ayırır; yoğun iç kuşakları, seyrek kuzey ve batı çeperini ve bu dağılımı biçimlendiren topoğrafya, konut ve ulaşım etkilerini anlatır. Yakında Okundu
- D10.B01.M03 Gündüz ve gece nüfusu neden farklıdır? Konut bölgeleri ile iş merkezleri arasındaki günlük yer değiştirmeyi gündüz ve gece nüfusu kavramıyla açıklar; hangi ilçelerin gündüz dolup gece boşaldığını tarihli veriyle anlatır. Yakında Okundu
- D10.B01.M04 İstanbul yaşlanıyor mu, gençleşiyor mu? Yaş yapısını, doğurganlığı ve hane büyüklüğünü tarihli verilerle okur; ilçeler arasındaki yaş farklarını ve bunların okul, konut, sağlık ve bakım ihtiyacına etkisini anlatır. Yakında Okundu
Göç ve Toplumsal Coğrafya · 4 ders
- D10.B02.M02 İç göç: neden geldiler, nereye yerleştiler? 1950'lerden bugüne iç göç dalgalarını, itici ve çekici etkenleri, kaynak bölgeleri ve hemşehri ağları üzerinden göçmenlerin şehirde nereye yerleştiğini veriyle ve haritayla anlatır. Yakında Okundu
- D10.B02.M03 Uluslararası göç ve İstanbul Balkan ve Kafkas muhacirlerinden bugünkü düzensiz, transit ve nitelikli göçe İstanbul'un uluslararası göç ağlarındaki yerini, hukuki statüleri ve yerleşme coğrafyasını tarihli veriyle anlatır. Yakında Okundu
- D10.B02.M04 İstanbul'un ilçeleri neden sosyal olarak birbirinden farklı? Konut piyasası, gelir, eğitim, göç tarihi ve ulaşım erişiminin ilçeler ve mahalleler arasında nasıl sosyal farklar ürettiğini mekânsal ayrışma ve soylulaştırma kavramlarıyla, etiketlemeden anlatır. Yakında Okundu
- D10.B02.M05 İstanbul'un toplulukları ve mekânları Osmanlı mahalle düzeninden 19. yüzyıl Galata ve Pera'sına, 20. yüzyıl kırılmalarından bugüne İstanbul'un dinî ve etnik topluluklarını mahalleleri, ibadethaneleri ve okullarıyla tarafsızca anlatır. Yakında Okundu
İstanbul'un Ekonomik Coğrafyası · 5 ders
- D10.B03.M01 İstanbul Türkiye ekonomisinde neden önemlidir? İstanbul'un Türkiye ekonomisindeki ağırlığını finans, ticaret, üretim ve hizmetler üzerinden açıklar; nüfus payı ile hasıla payı arasındaki farkı ve bu yoğunlaşmanın coğrafi nedenlerini anlatır. Yakında Okundu
- D10.B03.M02 İstanbul'da işler nerede? Tarihî merkezden Levent–Maslak, Kozyatağı–Ataşehir ve çeperdeki sanayi kuşaklarına istihdamın şehir içindeki dağılımını merkezi iş alanı kavramı ve tarihli istihdam verisiyle anlatır. Yakında Okundu
- D10.B03.M03 İstanbul bugün ne üretiyor? İstanbul'un bugünkü üretim yapısını sektör payları, katma değer ve istihdam üzerinden tarihli veriyle anlatır: hizmetler, ticaret, finans, sanayi, inşaat ve küçük ölçekli üretim. Yakında Okundu
- D10.B03.M04 Turizm İstanbul'u nasıl şekillendiriyor? Ziyaretçilerin Sultanahmet, Galata–Pera ve Boğaz kıyısında nasıl yoğunlaştığını; konaklama, kongre, kruvaziyer, alışveriş ve sağlık turizminin coğrafyasını ve turizmin mahallelere etkisini anlatır. Yakında Okundu
- D10.B03.M05 Kültür nerede üretiliyor? Basın, sinema, sahne ve müziğin coğrafyası Babıâli'deki basından Yeşilçam'a, sahnelerden müzik ve dizi sektörüne kültür üretiminin İstanbul'daki kümelerini ve bu kümelerin zaman içinde neden yer değiştirdiğini anlatır. Yakında Okundu
İstanbul'un Siyasi Coğrafyası · 4 ders
- D10.B04.M01 İstanbul seçim haritası nasıl okunur? Seçim sonucu ile siyasi coğrafya arasındaki farkı; seçim türü, katılım, oy payı ve kazanan farkı ile koroplet haritanın alan ve nüfus yanılgısını İstanbul örnekleriyle öğretir. Yakında Okundu
- D10.B04.M02 İlçeler neden farklı oy davranışı gösterir? Demografi, eğitim, gelir, göç tarihi ve kentleşme biçiminin ilçe oy dağılımlarıyla ilişkisini tarihli veriyle inceler; korelasyon ile nedensellik ayrımını ve ekolojik yanılgıyı öğretir. Yakında Okundu
- D10.B04.M03 İstanbul'un siyasi haritası zaman içinde nasıl değişti? İstanbul'un seçim haritasını tek bir seçim yerine uzun bir seri olarak okur; yerel ve genel seçimlerde ilçe eğilimlerinin değişimini tarafsız ve tarihli biçimde anlatır. Yakında Okundu
- D10.B04.M04 Mahalle ölçeği neden önemlidir? İlçe ortalamalarının gizlediği yerel farkları mahalle ve sandık ölçeğinde okumayı öğretir; ölçek ve sınır değişince haritanın neden değiştiğini ve verinin hangi sınırlarla yorumlanacağını anlatır. Yakında Okundu
Gündelik Hayatın Coğrafyası · 2 ders
- D10.B05.M01 Gündelik hayatın mekânları Kahvehane, çay bahçesi, sahil, park, çarşı ve AVM gibi gündelik buluşma mekânlarının şehirdeki dağılımını; kimin, ne zaman, hangi mekânı kullandığını ve bunun nasıl değiştiğini anlatır. Yakında Okundu
- D10.B05.M02 Kulüpler, stadyumlar ve semt aidiyeti Büyük kulüplerin doğduğu semtleri, stadyumların yer seçimini ve taşınmalarını, semt kulüplerini ve maç günlerinin şehirdeki izini kimlik ve altyapı coğrafyası olarak anlatır. Yakında Okundu
Tema 11
Riskler, Çevre ve İstanbul'un Geleceği
İstanbul'un karşı karşıya bulunduğu büyük doğal ve şehirsel riskleri tarihsel ve mekânsal nedenleriyle anlamak; şehrin büyüme yönlerini, gelecek sorularını ve büyük projelerini aynı neden–sonuç çerçevesiyle okuyabilmek.
Deprem İstanbul'u · 4 ders
- D11.B01.M01 İstanbul neden deprem riski taşıyor? Kuzey Anadolu Fayı'nın Marmara'daki kolları, sismik boşluk ve tehlike, maruziyet, kırılganlık bileşenleriyle İstanbul'un deprem riskinin genel çerçevesi. Yakında Okundu
- D11.B01.M02 Zemin ile bina aynı şey değildir Sarsıntıyı büyüten zemin koşulları ile binanın kendi dayanımını ayırır: zemin büyütmesi, sıvılaşma, mikrobölgeleme haritaları ve yapı stokunun durumu. Yakında Okundu
- D11.B01.M03 İstanbul'un deprem tarihi 447'den 1999'a İstanbul'u sarsan büyük depremler, tarihsel kayıtların nasıl okunduğu ve depremlerin surlar, anıtlar ve mahalleler üzerinde bıraktığı izler. Yakında Okundu
- D11.B01.M04 Depreme dayanıklı şehir ne demektir? Bina güvenliğinin ötesinde altyapı, acil ulaşım, toplanma alanları ve toplumsal hazırlıkla şehrin depremden sonra da işlemeyi sürdürme kapasitesi. Yakında Okundu
Sel, İklim ve Kıyı Riskleri · 3 ders
- D11.B02.M01 İstanbul neden sel yaşar? Kısa süreli yoğun yağış, geçirimsiz yüzeyler ve dere yataklarındaki yapılaşmanın birlikte ürettiği sel riski; taşkın önlemleri ve geçmiş sel olayları. Yakında Okundu
- D11.B02.M02 İklim değişikliği İstanbul'u nasıl etkileyebilir? Sıcak hava dalgaları, kentsel ısı adası, aşırı yağış, kuraklık ve ısınan denizle iklim değişikliğinin İstanbul'daki olası etkileri; uyum ve azaltım seçenekleri. Yakında Okundu
- D11.B02.M03 İstanbul kıyıları hangi risklerle karşı karşıya? Lodos fırtınaları, deprem kaynaklı tsunami, deniz seviyesi yükselmesi, Boğaz'daki gemi trafiği ve dolgu kıyılardaki yapılaşmanın İstanbul kıyılarında oluşturduğu riskler. Yakında Okundu
Su, Orman ve Ekolojik Baskı · 3 ders
- D11.B03.M01 İstanbul susuz kalabilir mi? Nüfus, yağış, havza kapasitesi ve su talebi arasındaki denge; tarihli baraj doluluk verisinin nasıl okunacağı, kurak dönemler ve uzak kaynaklara bağımlılık. Yakında Okundu
- D11.B03.M02 Kuzey ormanları neden önemlidir? Kuzey ormanlarının su havzaları, biyolojik çeşitlilik ve şehir iklimi için önemi; otoyol, köprü, havalimanı ve yeni yerleşmelerin ormanlar üzerindeki baskısı. Yakında Okundu
- D11.B03.M03 Marmara Denizi İstanbul için neden hayati? İki katmanlı yapısıyla kırılgan bir iç deniz olan Marmara'nın atık su, sanayi ve aşırı avcılık baskısı; 2021 müsilajı, balıkçılık ve kıyı yaşamı açısından önemi. Yakında Okundu
İstanbul'un Geleceğini Okumak · 3 ders
- D11.B04.M02 İstanbul nereye büyüyor, kaç merkezli? Tarihî merkezden kıyı boyunca doğuya, batıya ve kuzeye uzanan büyüme yönleri; Levent–Maslak, Ataşehir gibi yeni merkezlerle çok merkezli metropole geçiş. Yakında Okundu
- D11.B04.M03 İstanbul'un temel gelecek soruları Deprem, konut, ulaşım, su, çevre ve yaşam kalitesi sorularının birbirine nasıl bağlandığını ve bir alandaki kararın ötekileri nasıl etkilediğini toparlar. Yakında Okundu
- D11.B04.M04 Büyük projeleri okumak: Kanal İstanbul örneği Kanal İstanbul'un amacı, güzergâhı, etkileyeceği sistemler, destekleyen ve eleştiren gerekçeleri ve güncel durumu üzerinden büyük projeleri okumak için bir çerçeve. Yakında Okundu
Tema 12
İstanbul'u Sahada Okumak
Öğrenilen bilgileri ders sayfasında bırakmayıp İstanbul sokaklarında, vapurda, metroda ya da otomobil yolculuğunda kullanabilmek; bütün temaları tek bir zihinsel şehir modelinde birleştirmek.
Harita Becerisi · 3 ders
- D12.B01.M01 İstanbul'u boş haritada yeniden kurmak D1'deki iskeletten başlayarak 39 ilçeyi, ana ulaşım koridorlarını, su havzalarını ve ormanları hafızadan boş haritaya yerleştirme alıştırması. Yakında Okundu
- D12.B01.M02 Bilmediğin bir yeri haritadan çözmek Yeni bir mahalle ya da semtin konumunu kıyı, Boğaz, ana akslar, raylı hatlar, ilçe komşulukları ve topoğrafya gibi bilinen işaretlerden adım adım çıkarma yöntemi. Yakında Okundu
- D12.B01.M03 Bir güzergâhı şehir bilgisiyle okumak Başlangıç ile varış arasındaki ilçeleri, ana aksları, aktarma noktalarını ve vadi, lagün, Haliç, Boğaz gibi doğal eşikleri bir yolculuk boyunca açıklama yöntemi. Yakında Okundu
İstanbul Rotaları · 5 ders
- D12.B02.M01 Yedi Tepe yürüyüşü Tarihî Yarımada'nın tepelerini, aralarındaki vadileri ve tepelere yerleşen anıtları duraklı bir yürüyüş boyunca gözlem görevleriyle sahada okumak. Yakında Okundu
- D12.B02.M02 Haliç rotası Eminönü'nden Eyüp'e Haliç kıyısı boyunca liman, tersane, sanayi, tarihî mahalleler ve dönüşüm katmanlarını duraklı bir güzergâhta gözlem görevleriyle okumak. Yakında Okundu
- D12.B02.M03 Boğaz vapuru ile İstanbul okumak Eminönü'nden Anadolu Kavağı'na vapur güzergâhı boyunca iki kıyının topoğrafyasını, köylerini, köprülerini ve hisarlarını iskele iskele gözlem görevleriyle okumak. Yakında Okundu
- D12.B02.M04 Marmara kıyısı boyunca İstanbul Tarihî Yarımada'dan batıya ve Kadıköy'den doğuya Marmara kıyısı boyunca sur, dolgu, sahil yolu, banliyö ve sanayi dokularını karşılaştırarak sahada okumak. Yakında Okundu
- D12.B02.M05 Şehri müzelerde okumak: hangi müze hangi katmanı gösterir? Şehrin tarih öncesinden Cumhuriyet'e uzanan katmanlarını müzelere eşleyen ve her müzede neye bakılacağını söyleyen saha rehberi. Yakında Okundu
Büyük Sentez · 3 ders
- D12.B03.M01 Bir ilçeyi sıfırdan çözümlemek Daha önce ayrıntılı çalışılmamış bir ilçeyi konum, komşuluk, ana yol, coğrafya, tarih ve karakter sırasıyla harita, veri ve şehir sistemleri üzerinden çözümlemek. Yakında Okundu
- D12.B03.M02 İstanbul'u başka birine anlatmak Şehri yer adları listesiyle değil neden–sonuç zincirleriyle anlatma becerisi: Boğaz'dan köprülere, sudan nüfusa uzanan zincirleri kısa ve doğru bir anlatıya dönüştürmek. Yakında Okundu
- D12.B03.M03 Zihinsel İstanbul haritası Doğa, tarih, ilçeler, ulaşım, altyapı, risk ve insan katmanlarını tek bir zihinsel şehir modelinde birleştiren son sentez ve kişisel ilerleme haritası. Yakında Okundu