Tema 4 · 13 ders

İdarî İstanbul

İstanbul'u yalnız coğrafi değil idarî bir yapı olarak da görmek: il ve ilçe sınırlarının, belediyelerin ve planlama yetkilerinin tarih içinde nasıl oluştuğunu ve bugün şehirde kimin neyi yönettiğini anlamak.

İstanbul'un İdarî Birimleri

İl, ilçe, belediye ve mahalle düzeylerinin yasal tanımlarını ve bu düzeylerin İstanbul'da üst üste nasıl oturduğunu kurar.

• D4.B01.M01 İl nedir, ilçe nedir? Türkiye'nin mülki idare düzeninde il ve ilçenin ne olduğu, vali ve kaymakamın rolü, belediyeden farkı ve İstanbul'un 39 ilçeli bir il olarak bu düzene nasıl oturduğu. Yakında
• D4.B01.M02 Büyükşehir belediyesi ile ilçe belediyesi arasındaki fark İstanbul'daki iki kademeli belediye düzeni: İBB ile 39 ilçe belediyesinin seçimi, meclisleri ve kent bütünü ile yakın çevre arasındaki görev paylaşımının mantığı. Yakında
• D4.B01.M03 Mahalle, muhtarlık ve semt: resmî birim, gündelik ad Mahallenin yasal tanımı ve kuruluşu, muhtarlığın görevleri, resmî adres sistemi ve semtin resmî sınırı olmayan gündelik bir ad olarak kalmasının sonuçları. Yakında

İlçeler Nasıl Oluştu?

Kadılıklardan bugünkü 39 ilçeye uzanan idarî bölünmenin tarihini ve ilçe haritasının metropolün büyümesiyle nasıl parçalandığını izler.

• D4.B02.M01 İstanbul'un tarihsel idarî bölünmeleri Modern ilçelerden önce şehrin nasıl yönetildiği: suriçindeki İstanbul kadılığı, Eyüp, Galata ve Üsküdar'dan oluşan Bilâd-ı Selâse ve 19. yüzyılda belediye dairelerine geçiş. Yakında
• D4.B02.M02 Cumhuriyet'in eski ilçeleri Cumhuriyet'in ilk on yıllarında İstanbul ilinin yeniden çizilen sınırı, kentsel ve kırsal ilçeleri, kazadan ilçeye geçiş ve bu ilk haritanın bugünkü ilçe düzenine bıraktığı çekirdek. Yakında
• D4.B02.M03 Metropol büyürken yeni ilçeler neden kuruldu? 1950'lerden 1990'lara göç ve nüfus artışıyla büyüyen çeperde yeni ilçelerin kurulması: gerekçeler, kuruluş dalgaları ve bölünmenin hizmet ve temsil açısından sonuçları. Yakında
• D4.B02.M04 39 ilçeli bugünkü İstanbul nasıl oluştu? 5747 sayılı Kanun'la (2008) kurulan sekiz yeni ilçe, Eminönü'nün Fatih'e katılması, belde belediyelerinin kaldırılması ve bugünkü 39 ilçeli yapının oluşumu. Yakında

Büyükşehir Yönetiminin Gelişimi

Cumhuriyet'in belediyesinden 1984'teki büyükşehir modeline geçişi, büyükşehir sınırının il sınırına genişlemesini ve bugün yetkinin kurumlar arasında nasıl dağıldığını anlatır.

• D4.B03.M01 İstanbul Büyükşehir Belediyesi nasıl ortaya çıktı? Şehremaneti'nin 1930'da İstanbul Belediyesi'ne dönüşmesinden 1984'teki büyükşehir modeline ve 2004'teki 5216 sayılı Kanun'a metropoliten yönetim ihtiyacının gelişimi. Yakında
• D4.B03.M02 Büyükşehir sınırı neden değişti? Belediye sınırının il sınırından ayrı olduğu dönemden 2004'te il sınırına eşitlenmesine: şehrin büyümesi, kırsal alanın büyükşehre katılması ve köylerin mahalleye dönüşmesi. Yakında
• D4.B03.M03 İstanbul'da kim neyi yönetiyor? Belediyeler, valilik ve kaymakamlıklar, bakanlıkların taşra kuruluşları, belediye şirketleri ve öteki kamu kurumları arasında İstanbul'daki görev ve yetki coğrafyasının genel haritası. Yakında

Planlama ve Özel Alanlar

Plan kademelerini ve koruma, orman, havza, kıyı ve kamu arazisi statülerini, yani şehirde neyin nereye yapılabileceğini belirleyen kuralları tanıtır.

• D4.B04.M01 İstanbul planlarında ölçek ne demektir? 1/100.000, 1/5.000 ve 1/1.000 gibi plan ölçeklerinin mantığı: çevre düzeni, nazım imar ve uygulama imar planlarının kademesi ve bir arsanın kaderini hangi planın belirlediği. Yakında
• D4.B04.M02 Koruma alanları, ormanlar, havzalar ve özel statüler Boğaziçi Kanunu'nun bölgeleri, su havzası koruma alanları, orman ve sit alanları ile kıyı kenar çizgisi: İstanbul'da arazinin hukuki statüsünün yapılaşmayı nasıl sınırladığı. Yakında
• D4.B04.M03 Askerî alanlar ve diğer büyük kamu arazileri Kamuya açık bilgiler çerçevesinde askerî alanların ve Hazine, demiryolu ve saray arazilerinin şehir gelişimine etkisi ve bu alanların kampüse, kütüphaneye, parka ya da projeye dönüşmesi. Yakında